Click here for English
Stoomtoepassingen
Geschiedenis
Stoom: het begin van de Industriële Revolutie
Van:
Tot:
Het begin van de industriÎle revolutie in de 18de eeuw
De belangrijkste uitvinding in die tijd was een goed werkende stoommachine van James Watt (1776). De stoommachine kon door middel van riemen en stangen veel andere machines tegelijk aandrijven. Snel gebruikte veel fabrieken de stoommachine. Nadat Stephenson (1825) wielen onder de machine had gezet en de locomotief had uitgevonden konden er veel goederen tevens snel en makkelijk vervoerd worden. Toen James Watt de stoommachine uitvond had hij niet het vermoeden dat zijn uitvinding de hele maatschappij op haar kop zou zetten en dat stoom 250 jaar later nog steeds een belangrijk productie middel is.
Over James Watt
James Watt, de uitvinder van de stoommachine is in Greenock, Schotland geboren. Op de middelbare school bleek hij goed te zijn in wiskunde. In Greenock was er geen passende opleiding en James ging in Glasgow studeren. Daar werd hem duidelijk gemaakt dat hij naar Londen moest en hij studeerde daar af. In die tijd bestonden er al kleine stoommachines. Thomas Newcomen bouwde een stoommachine in 1712 voor het oppompen van water uit de mijnen. De vroegere 'machines' hadden maar één cilinder en een efficiÎntie van minder dan één procent. Dit leidde alleen maar tot verspilling van brandstof en geen nuttige prestatie. Rond 1763/1764 begon Watt samen met Newcomen manieren te bedenken om dit te verbeteren. James Watt besefte dat de machine koeling en verhitting nodig had. Hij verbond een tweede 'condensor' cilinder aan zijn apparaat die hij gekoeld hield en de efficiÎntie sprong omhoog naar 8%. In de latere verbeteringen haalde hij uiteindelijk 19% en daarmee had hij een "rendabel" werkende stoommachine.
Matthew Boulton had een grote nijverheidsfabriek en gaf Watt opdracht om een stoommachine te bouwen voor zijn fabriek. Dat was de eerste producerende Watt stoommachine en werd een groot succes. James Watt overleed op 83-jarige leeftijd. In die tijd werd zijn werk echter niet echt goed begrepen. Later werd de eenheid van vermogen in het SI system naar hem vernoemd - 1 Watt=1 Joule/seconde. (Dus een gloeilamp van 60 W verbruikt 60 Joules per seconde.)
Over de stoommachine
De stoommachine is een machine die energie van hete, onder druk staande stoom voor een deel omzet in beweging, door de stoom in een of meer zuigers te laten uitbreiden en de stoom op een vliegwiel over te brengen. Zo zijn er enkelwerkende, dubbelwerkende, condensor, compound machines met 1 of meerdere cilinders. In dit stuk zal hier niet verder op ingegaan worden, meer informatie kunt u vinden op deze links, of neem contact met ons op.
James Watt staat bekend als de uitvinder van de stoommachine; eigenlijk is dat niet juist. Veel eerder zijn er mensen met deze ontwikkelingen bezig geweest. De Fransman Denis Papin (1647-1712) had een plan voor een stoommachine. Dit mislukte omdat de werklieden die de stoommachine in elkaar moesten zetten onnauwkeurige materiaalbewerkingen hadden uitgevoerd. Thomas Newcomen (1663-1729) verbeterde de machine en maakte er eentje voor het werk in de mijnen. Uiteindelijk repareerde hij deze samen met James Watt.
Het spoor
Door de stoommachine begon de IndustriÎle Revolutie. Machines namen het werk over van mensen. Zo konden ze sneller en goedkoper produceren. De eerste machines waren heel erg groot en ze pasten niet in huizen. Dus maakten de mensen fabrieken. Die waren meestal dicht bij rivieren, met water voor stoom en koeling aanwezig. De IndustriÎle Revolutie kwam snel op gang. Gevolg was dat veel goederen aan- en afgevoerd moesten worden. Transport werd noodzaak en de (stoom)trein werd ontwikkeld. Overal werden sporen aangelegd dankzij de grote inzetting van Willem I. in 1840 werd de spoorlijn Amsterdam - Haarlem aangelegd en in gebruik genomen. De eerste locomotief in Nederland, was De Arend - hij was in Engeland gemaakt - en daarop volgden De Hoop en De Leeuw.
Stoommachines worden tegenwoordig niet meer gebruikt, zij zijn door de dieselmotor, benzinemotor, elektrische aggregaten vervangen. Deze zijn goedkoper, efficiÎnter, minder vervuilend, lichter en compacter. Wel worden oude stoommachines als modelspeelgoed verkocht. In veel industriemusea en bij verenigingen en stichtingen ten behoud van de oude stoomtechniek zijn nog mooie "werkende" exemplaren te bewonderen. Zie de pagina Links voor werkende historische stoominstallaties en verenigingen die zich met oude stoomtechniek bezighouden.
Industrie nu
In onze huidige industrie wordt stoom nog veel gebruikt als verwarmingsmedium, aandrijfmedium voor stoomturbines en combinaties daarvan. Onze elektriciteitscentrales werken bijvoorbeeld allemaal door middel van stoom en zijn door de combinatie van warmte en elektriciteitsvoorziening altijd in de buurt van industrie te vinden. In het schema in de kop van dit artikel is een stoominstallatie met een stoomturbine gegeven, daaronder ziet u een foto van een dergelijke installatie met 4 eenheden.
Stoom is nog altijd een belangrijke component in onze industrie.
Vragen over onderdelen voor stoomtoepassingen?
Als u vragen heeft over specifieke onderdelen voor stoomtoepassingen of u heeft hulp nodig bij het aanschaffen van dergelijke onderdelen, belt u ons dan gerust of neemt u contact met ons op per e-mail door hier te klikken.
Ons bedrijf
Cryogeen
Stoom
Overig